αφιέρωμα

Poets machine!
5 ισπανόφωνοι για τον Καβάφη
Ιχνηλατώντας στα βήματα της ποίησής του
μτφρ.: Βαλέρια Πολύζου, εισ.: Vicente Fernandez Gonzalez
español |




Το 1999 είχα την τιμή να συντονίσω το τεύχος (221-222) του περιοδικού Litoral, αφιερωμένο στον Κωνσταντίνο Καβάφη. Σ' ένα τμήμα -«Τα ίχνη του Καβάφη»- εκείνου του τεύχους συμπεριλάβαμε μια ανθολογία ποιημάτων αφιερωμένα στον Ελληνα ποιητή από την Αλεξάνδρεια, εμπνευσμένα από αυτόν, ή που απλώς μπορούν να θεωρηθούν με κάποιον τρόπο σχετικά με την ποιητική του. Στο μεγαλύτερο μέρος τους ήταν ποιήματα που γράφτηκαν και εκδόθηκαν στη δεκαετία του εβδομήντα και του ογδόντα, τις χρυσές δεκαετίες της αποδοχής της ποίησης του Κ. Καβάφη στην Ισπανία, από ποιητές -κάποιους από τον νεότατο πυρήνα- της γενιάς του '70.

Αυτά τα χρόνια εκδόθηκαν νέες μεταφράσεις του έργου του Κ.Π. Καβάφη και δεν έπαψαν να τυπώνονται αυτές που έκαναν γνωστή την ποίησή του στα καστιλλιάνικα και τα καταλανικά. Οι ποιητές συνεχίζουν να διαβάζουν το έργο του. Ως φόρο τιμής για την εβδομηκοστή πέμπτη επέτειο του θανάτου του, ενώσαμε ποιήματα που δημοσιεύτηκαν τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια από Ισπανούς ή Λατινοαμερικανούς ποιητές που γεννήθηκαν μεταξύ 1958 (Francisco Fortuny) και 1981 (Ignacio Gago). Δεν είναι η προσωπικότητα του Καβάφη, του «γέρου ποιητή της πόλης», αυτή που πρωταγωνιστεί στα ποιήματα αυτά, τα οποία, ωστόσο, συνδιαλέγονται σε διάφορους τόνους - κάποιες φορές με ειρωνεία, τόσο καβαφική, αγγίζοντας μέχρι και την παρωδία- με την ποίηση του Αλεξανδρινού.

Τα ποιήματα αυτά συγκεντρώθηκαν, και εκδόθηκαν από την Antigua Imprenta Sur στη Μάλαγα, με τον τίτλο En las horas oscuras.

V.F.G.

 


   





Ο Καβάφης είναι ίσως ο πιο πολυμεταφρασμένος σύγχρονος Ελληνας ποιητής. Χάρη στις μεταφράσεις αυτές το έργο του έγινε κτήμα ανθρώπων που, χωρίς να μιλούν τη γλώσσα του, ήρθαν κοντά στην ποίησή του. Ετσι γεννήθηκαν σκέψεις και στίχοι με αφορμή τις δικές του σκέψεις και τους στίχους του.

Ο Vicente Fernandez Gonzalez, ο κατ' εξοχήν ερευνητής των ισπανικών μεταφράσεων του καβαφικού έργου, συγκέντρωσε στη συλλογή En las horas oscuras κάποια ποιήματα εμνευσμένα από τον στοχασμό του Καβάφη. Αποπειράθηκα να μεταφράσω πέντε από αυτά, σε μια προσπάθεια να αποδοθεί στα ελληνικά ο τρόπος με τον οποίο οι ισπανόφωνοι αυτοί δημιουργοί αποτύπωσαν στο χαρτί την επιρροή που δέχτηκαν από εκείνον.

Β.Π.

 

LORENZO HELGUERO

(Λίμα, 1969)


Σώμα θυμήσου

Σώμα θυμήσου
όλες τις γυναίκες που σ' αγάπησαν
θυμήσου
μία τουλάχιστον θα υπάρχει
καλά λοιπόν
φαντάσου σώμα

(από τη συλλογή Boletos, 1993)

 

ALEYDA QUEVEDO

(Quito, 1972)


Ποίημα του Καβάφη

Αργά
αναδύεις τη θέρμη σου.
Η γλώσσα σου
ασκεί τη λειτουργία
για την οποία δημιουργήθηκε
και καταφέρνεις μ' αυτή την πράξη
να με κάνεις ευαίσθητο ζώο
τόσο όμοιο
με το ατέλειωτο ποίημα
που έγραφε ο Καβάφης.

(Από τη συλλογή La actitud del fuego, 1994)

 

DANIEL LAZARO ABOLAFIO

(Μάλαγα, 1970)


ΙV

...Αρώματα μαγευτικά κι αλλιώτικα
όταν μπορείς επένδυσε σε φιλήδονα κι εκλεπτυσμένα
αρώματα...

Μη μείνεις αδιάφορος. Ρούφηξε δυνατά
την ισχυρή μυρωδιά των φρούτων, τα ποικίλα αρώματα
των μπαχαρικών: απαλή η κανέλα, εκλεπτυσμένος ο γλυκάνισος,
διαπεραστική η πιπερόριζα. Ανέπνευσε δίπλα στη θάλασσα
τον αόρατο ατμό που επιπλέει αιωρούμενος,
τις αλμυρές ευωδιές που φέρνουν τα κύματα.
Εισέπνευσε, τη ζεστή ανάσα των μηρών
όταν τους υγραίνει η επιθυμία.
Απορρόφησε τη φρέσκια οσμή
που αναδύεται από τη βρεγμένη γη. Νιώσε, στον ανοιξιάτικο αέρα,
το άρωμα που αφήνουν τα γιασεμιά, το άνθος της πορτοκαλιάς,
οι μανόλιες... Εισέπνευσε, ανέπνευσε, ρούφηξε,
απορρόφησε, νιώσε. Και κατάλαβε, θνητέ, πώς μυρίζει
η ζωή.

(Από τη συλλογή Glosa a Itaca, ανέκδοτο [απόσπασμα από τη συλλογή του Francisco Ruiz Noguera, Frontera sur. Antología de jóvenes poetas malagueños, 2007]).

 

JESUS LLORENTE
 
(Κάντιθ, 1972)


Πράγματα που ούτε τα φαντάζεσαι
(BLADE RUNNER)

Εχω δει πράγματα που ούτε τα φαντάζεσαι.

Μια στρατιά από ψάρια να μου χαϊδευουν τους αστραγάλους
στην παραλία όπου με δίδαξαν
ότι ο ορίζοντας δεν έχει καμια σχέση με το μέλλον.
Μπαλκόνια και ταράτσες όπου ανταλλάξαμε
χέρι με χέρι τσιγαριλίκια και μπίρες
ενώ η νύχτα άρχιζε ν' ανάβει τ' αστέρια.

Το πρόσωπό μου μετά το πρώτο φιλί
με τη γλώσσα να ξεδιπλώνεται
και τον φόβο να αιωρείται στα μάτια μου.

Ενα τρίποντο μια ανάσα πριν το τέλος
αφού σιγουρευτώ
ότι στην κερκίδα η πρώτη μου αγάπη κουνούσε
ένα σημαιάκι.

Μεγάλες βραδινές βόλτες γεμίζοντας τα παπούτσια μου
με άμμο
με τη σκέψη σ' εκείνο το ποίημα του Καβάφη
που αρχίζει η ώρα μία τη νύχτα θάτανε...

Τα μπουκάλια που έσπασα όταν κάποιος μ' έκανε να καταλάβω
ότι ήμουν γρατσουνισμένος δίσκος,
ο τελευταίος της γιορτής στη μέση μιας μεγάλης νύχτας.

Τον μεσημεριάτικο ήλιο να μου καίει τον σβέρκο
κι έναν φίλο που είχε εκατό χιλιάδες στίχους
πόνου και γιορτής στο στήθος του.

Τα μοναχικά πευκοδάση όπου κάναμε
διαλογισμό
και πώς κλείναμε τα μάτια
κι αναρωτιόμασταν τι θα γίνει με μας.

Τον καπνό ενός τσιγάρου να διαγράφει στον αέρα
λέξεις συγχώρεσης
σ' εκεινο το μικρο ξενοδοχείο του Πλίμουθ
που δεν είχε κουρτίνες.

Και να κάνεις βόλτες σ' εκείνο το πάρκο του Εδιμβούργου,
σιωπηλός και με το κεφάλι σκυμμένο.
Και να κάνεις μπάνιο μισοναρκωμένος στο Μπενικάσιμ,
με το φεγγάρι να χορεύει τον χορό των επτά πέπλων.
Κι εκείνο το φαγοπότι σε μια ταβέρνα της Λισαβόνας
όπου κοιμούνται το κρασί και το ψάρι.
Κι όλα αυτά που υποσχέθηκα σ' ένα πανδοχείο της Βαρκελώνης,
τρελός για δέσιμο, με τα φτερά ανοιγμένα.
Και τον λεβάντε να ξεσκίζει τη θάλασσα του Κάντιθ
κι από κάτω τη σκοτεινή και συριστική άβυσσο.

Εναν έρωτα, κάποια βιβλία, μια ζωή
που θα χαθούν στον χρόνο
σαν δάκρυα στη βροχή.

(Από τη συλλογή Verano muerto, 1999)

 

ALBERTO TESAN

(Βαρκελώνη, 1971)


Στις δύσκολες ώρες

                          Για τον Juan

Προδωθήκαμε. Στο πάτωμα κείται
Το αίμα και σταμάτησε ο άνεμος πίσω από την πόρτα.
Δεν υπάρχει πια κουράγιο για τίποτα.
Μένει η απογοήτευση μιας χυδαίας ζωής
Που ποτέ δεν ζητήσαμε
Και μια καθώς πρέπει εξημερωμένη ευτυχία.
Ο κόσμος μας αποκαλύπτει τα συγκεκριμένα του όρια:
Οι θλιβεροί τοίχοι αυτού του σπιτιού,
Τα λεκιασμένα από στάχτη χείλια είναι σημάδια του χρόνου,
Το καθημερινό ίχνος που αφήνει η συνήθεια.
Νιώθουμε ξένοι κι αυτή η απάτη μας πληγώνει,
Οπως πληγώνουν οι νύχτες που περάσαμε στη σιωπή
Κοιτάζοντας κρυφά το περίγραμμα ενός κορμιού
Που δεν αναγνωρίζουμε και που κάποτε ήταν δικό μας.
Προδοθήκαμε
Και πληρώνουμε το τίμημα της δειλίας μας
Με το κουρασμένο αίμα που μας κρατάει νεκρούς.

(Από τη συλλογή El mismo hombre, 1996)

 

ΠΑΡΑΠΟΜΠΗ:
http://www.librosperuanos.com/autores/lorenzo-helguero.html
http://www.aleydaquevedo.com
http://ensayando-una-mueca.blogspot.com

 

valeria.polyzou@gmail.com

 

      αρχική σελίδα | ταυτότητα | επικοινωνία | συνδέσεις | προηγούμενα τεύχη | english
Copyright © 2006 e-poema.eu - Όροι Χρήσης
Developed by WeC.O.M.