αφιέρωμα

Η ποιητική γενιά του '50 στην Ισπανία
Ann Sexton
Πέντε ποιήματα από τα "Love Poems"
Tης Ευτυχίας Παναγιώτου
english |




Το άγγιγμα

Εδώ και μήνες το χέρι μου έχει σφραγιστεί
μες σ' ένα τενεκεδάκι. Τίποτα δεν υπήρχε εκεί άλλο από
υπόγειες σιδηροτροχίες.
Ισως και να 'ναι μωλωπισμένο, σκέφτηκα,
και γι' αυτό να το 'χουνε κλειδώσει.
Αλλά σαν κοίταξα μέσα ήταν απλωμένο εκεί ήσυχα.
Μπορείς να μαντέψεις το χρόνο από αυτό, σκέφτηκα,
σαν ρολόι, απ' τους πέντε κόμπους των δαχτύλων του
και τις λεπτές, μυστικές φλέβες.
Κείται εκεί σαν μια λιπόθυμη γυναίκα
ταϊσμένη από σωλήνες τους οποίους αγνοούσε. 

Το χέρι κατέρρευσε,
ένα μικρό ξυλιασμένο περιστέρι
που κλείστηκε στην απομόνωση.
Το αναποδογύρισα και η παλάμη ήταν γερασμένη,
οι γραμμές του μοιάζαν με ίχνη κεντημένα από λεπτή βελόνα
και ραμμένα τελεσίδικα ανάμεσα στα δάχτυλα.
Ηταν χοντρό και μαλακό και τυφλό σε κάποια σημεία.
Τίποτα άλλο από ευάλωτο.

Κι όλα αυτά είναι μια μεταφορά.
Ενα κοινό χέρι - απλώς έρημο
για να ακουμπήσει κάτι
που ανταποδίδει με αφή.
Ο σκύλος αρνείται να το κάνει.
Η ουρά της παιχνιδίζει στο βάλτο για ένα βάτραχο.
Δεν είμαι τίποτα παραπάνω από μια περίπτωση σκυλοτροφής.
Της ανήκει η ίδια της η πείνα.
Οι αδερφές μου αρνούνται να το κάνουν.  
Ζουν στην εποχή του σχολείου αν εξαιρέσεις τα διακριτικά
και τα δάκρυα να τρέχουν λεμονάδα.
Ο πατέρας μου αρνείται να το κάνει.
Ερχεται πακέτο με το σπίτι, μέχρι και τη νύχτα
ζει σε μια μηχανή που κατασκεύασε η μητέρα μου
και είναι καλολαδωμένος απ' τη δουλειά του, τη δουλειά του.

Το πρόβλημα είναι
που εγώ θ' άφηνα τις χειρονομίες μου να παγώσουν.
Το πρόβλημα δεν ήταν
στην κουζίνα ή στις τουλίπες
αλλά αποκλειστικά στο κεφάλι μου, το κεφάλι μου.

Ολ' αυτά γίναν παρελθόν μετά.
Το χέρι σου βρήκε το δικό μου.
Η ζωή όρμησε στα δάχτυλά μου σαν θρόμβος αίματος.
Ω! ξυλουργέ μου,
τα δάχτυλα ξαναχτίστηκαν.
Χορεύουν με τα δικά σου.
Χορεύουν στη σοφίτα και στη Βιέννη.
Το χέρι μου είναι ζωντανό παντού στην Αμερική.
Ούτε ο θάνατος δεν μπορεί να το σταματήσει,
ο θάνατος στάζει το αίμα της.
Τίποτα δεν θα το σταματήσει, γιατί τούτο είναι το βασίλειο
και το βασίλειο το επερχόμενο.

 

Το φιλί

Το στόμα μου ανθίζει σαν πληγή από κόψιμο.
Αδικήθηκα τη χρονιά όλη, ανίας
νύχτες, τίποτ' άλλο από τραχείς αγκώνες σ' αυτές
και ντελικάτα κουτιά Κλίνεξ που φώναζαν κλαψιάρα
κλαψιάρα, κορόιδο!

Το σώμα μου ήταν άχρηστο χθες.
Τώρα σκίζεται στις τέσσερις γωνιές του.
Σκίζει τα ρούχα της γερόντισσας Μαρίας, κόμπο-κόμπο
και κοίτα - Τώρα έγινε κοχλίας σε χρήση μ' αυτές τις ηλεκτροβίδες.
Ζινγ! Μια ανάσταση!

Κάποτε ήταν καράβι, τελείως ξύλινο
και χωρίς αποστολή, χωρίς αλατόνερο από κάτω
και χρειαζόταν λίγο βάψιμο. Δεν ήταν τίποτα περισσότερο
από ένα σύνολο σανιδιών. Αλλά την ανέβασες, την αρμάτωσες.
Ηταν η εκλεκτή σου.

Τα νεύρα μου διεγείρονται. Τα ακούω να ηχούν σαν
μουσικά όργανα. Οπου υπάρχει σιωπή
τα τύμπανα, οι χορδές παίζουν αθεράπευτα. Εσύ το έκανες αυτό.
Σκέτη ιδιοφυΐα στην πράξη. Λατρεία μου, ο συνθέτης έχει ήδη βηματίσει
στη φωτιά.
 

 

Εκείνη η μέρα

Αυτό είναι το γραφείο όπου κάθομαι
κι αυτό είναι το γραφείο όπου σε αγαπώ υπερβολικά
κι αυτή είναι η γραφομηχανή που κάθεται ενώπιόν μου
όπου χθες μόνο το σώμα σου κάθισε ενώπιόν μου
με τους ώμους του μαζεμένους σαν ελληνική χορωδία,
με τη γλώσσα του σαν βασιλιάς που εφευρίσκει κανόνες στο διάβα του
με τη γλώσσα του αρκετά ανοιχτά σαν γάτα γάλα λάφτοντας
με τη γλώσσα του - κι οι δυο μας περιελισσόμενοι στη γλιστερή ζωή του.
Αυτό ήταν χθες, εκείνη η μέρα.

Αυτή ήταν η μέρα της γλώσσας σου,
η γλώσσα που ξεπετάχτηκε απ' τα χείλη σου,
δύο ανοιχτήρια, μισά ζώα, μισά πουλιά
γραπωμένα στις πύλες της καρδιάς σου.
Εκείνη η μέρα ήταν που υπάκουσα στους κανόνες του βασιλιά,
περνώντας τις κόκκινες φλέβες σου και τις μπλε φλέβες σου,
τα χέρια μου στη ραχοκοκαλιά κάτω, ταχύβολα κάτω σαν φωτιά σε κοντάρι,
χέρια ανάμεσα σε πόδια όπου επιδεικνύεις την εσώτατη σου γνώση,
όπου ορυχεία διαμαντιού θάβονται και ξεθάβονται για να ξαναθαφτούν,
ξεφυτρώνουν πιο αιφνίδια κι από αναστηλωμένη πόλη.
Ολοκληρώνεται σε δευτερόλεπτα αυτό το μνημείο.
Το αίμα ρέει υπογείως, εγείρει όμως έναν πύργο.
Αξίζει να συγκεντρωθεί μεγάλο πλήθος για ένα τέτοιο οικοδόμημα.
Για ένα θαύμα περιμένει στη σειρά κανείς και πετάει κομφετί.
Σίγουρα ο Τύπος είναι εδώ γυρεύοντας τίτλους ειδήσεων.
Σίγουρα κάποιος πρέπει να κρατάει το πανό στο πεζοδρόμιο.
Οταν χτίζεται μια γέφυρα δεν κόβει μια κορδέλα ο δήμαρχος;
Αν ένα φαινόμενο αποκαλυφθεί δεν θα έπρεπε να 'ρθουν οι Μάγοι με
τα δώρα τους;
Χθες ήταν η μέρα που έφερα δώρα για το δώρο σου
και ήρθα από την κοιλάδα να σε ανταμώσω στο πεζοδρόμιο απάνω.
Αυτό ήταν χθες, εκείνη η μέρα.

Εκείνη ήταν η μέρα του προσώπου σου,
Το πρόσωπό σου μετά τον έρωτα, πλάι στο μαξιλάρι, ένα νανούρισμα.
Μισόξυπνος δίπλα μου ν' αφήνεις την παλιομοδίτικη κουνιστή πολυθρόνα ν'
ακινητοποιείται,
η ανάσα μας γινόταν ένα, παιδική ανάσα γινόταν ενωμένη,
καθώς τα δάχτυλά μου ζωγράφιζαν μικρά ο στα σφαλιστά σου μάτια,
καθώς τα δάχτυλά μου ζωγράφιζαν μικρά χαμόγελα στο στόμα σου,
καθώς ζωγράφιζα ΣΕ ΑΓΑΠΩ στο στήθος σου και στον τυμπανιστή του
και ψιθύρισα «Ξύπνα!» και μουρμούριζες στον ύπνο σου
«Σουτ. Οδηγούμε στο Κέιπ Κοντ. Κατευθυνόμαστε στην Μπουρν-
Γέφυρα. Κάνουμε κύκλους γύρω από τον Κόμβο Μπουρν». Μπουρν!
Τότε, σε γνώρισα μέσα απ' το όνειρό σου και προσευχήθηκα για τον καιρό
που θα γινόμουν μια διαπεραστική γραμμή και θα ρίζωνες μέσα μου
και που θα μπορούσε να ανατρέφω τον γεννημένο σου, θα μπορούσε ν'
ανέχομαι
το εσύ σου ή το φάντασμα του εσύ σου στο μικρό μου σπιτικό.
Χθες δεν ήθελα να γίνω προϊόν δανεισμού
αλλά αυτή είναι η γραφομηχανή που κάθεται ενώπιόν μου
και η αγάπη είναι εκεί που ήταν το χθες.  

 

Τιμώντας τη μήτρα μου

Καθένας μέσα μου είναι ένα πουλί.
Χτυπώ όλα τα φτερά μου.
Θέλησαν να σε αποκόψουν
αλλά δεν θα το κάνουν.
Είπαν πως ήσουν απύθμενα κενή
αλλά δεν είσαι.
Είπαν πως ήσουν άρρωστη προς ετοιμοθάνατη
αλλά λάθος κάναν.
Τραγουδάς σαν ένα κοριτσόπουλο.
Σκισμένη δεν είσαι.

Γλυκό φορτίο,
τιμώντας τη γυναίκα που είμαι
και την ψυχή της γυναίκας που είμαι
και την πρωταρχική ύπαρξη και την τέρψη της
για σένα τραγουδώ. Τολμώ και ζω.
Χαίρε πνεύμα. Χαίρε ποτήριον.
Ασφαλίσου, προστατεύσου. Προστάτευσε ό,τι στ' αλήθεια
νόημα εμπεριέχει. 
Χαίρε γη των αγρών.
Καλώς ήρθατε ρίζες.

Κάθε κύτταρο έχει ζωή.
Υπάρχει αρκετή εδώ να ευχαριστήσει ολάκερο έθνος.
Τα αγαθά της επαρκούν ώστε ν' ανήκουν στις μάζες.
Κάθε ανθρώπινο ον, κάθε κράτος θα έχουν να το λένε,
«Ηταν τόσο καλή χρονιά που μπορεί και να ξαναφυτέψουμε
και να υπολογίζουμε σε θερισμό.
Μια φυτασθένεια είχε προβλεφθεί και ήδη εξοντωθεί».
Πολλές γυναίκες τραγουδάνε σε συμφωνία
μία στην παπουτσοβιομηχανία καταράζεται τη μηχανή,
μία στο ενυδρείο περιθάλπει μια φώκια,
μία κάθεται νωθρή στης Φορντ της τον τροχό,
μία στα διόδια εισπράττει,
μία δένει τον ομφάλιο λώρο μοσχαριού στην Αριζόνα
μία μεταπουλά μαυραγορίτικο τσέλλο στη Ρωσία,
μία βγάζει πήλινα δοχεία από φούρνο της Αιγύπτου,
μία τους τοίχους του δωματίου της βάφει σε χρώμα σελήνης,
μία πεθαίνει ενθυμούμενη κάποιο γεύμα πρωινό,
μία τεντώνεται στην ψάθα της στην Ταϊλάνδη,
μία καθαρίζει τον πισινό του μωρού της,
μία κοιτά έξω από ένα τζάμι βαγονιού
στη μέση τού Ναϊρόμπι και μία είναι
οπουδήποτε και μερικές είναι παντού και όλες
μοιάζουν να τραγουδούν, αν και κάποιες δεν μπορούν
να τραγουδήσουν νότα.

Γλυκό φορτίο,
τιμώντας τη γυναίκα που είμαι
άσε με να κρατώ ένα δεκάποδο μαντήλι,
άσε με να παίζω ταμπούρλο για τα δεκαεννιάχρονα,
άσε με να κρατώ κούπες για την προσφορά
(αν είναι αυτός ο ρόλος μου).
Ασε με να μελετήσω τον καρδιαγγειακό ιστό,
άσε με να εξετάσω τη γωνιακή απόσταση των μετεώρων,
άσε με να ρουφήξω απ' το μίσχο των λουλουδιών
(αν είναι αυτός ο ρόλος μου).
Ασε με να πλάσω μερικές μορφές φυλών
(αν είναι αυτός ο ρόλος μου).
Γι' αυτό που το σώμα χρειάζεται
άσε με να τραγουδήσω
για το δείπνο,
για το φιλί,
για το πρέπον
ναι.

  

Η μπαλάντα του μοναχικού αυνανιστή

Το τέλος μιας σχέσης είναι πάντα θάνατος.
Αυτή είναι το εργαστήρι μου. Μάτι που ολισθαίνει
από τη φυλή του εαυτού μου η ανάσα μου
σε βρίσκει άρρωστο. Τρέμω
αυτούς που κοντοστέκονται. Εχω ταϊστεί.
Το βράδυ, μονάχη, νυμφεύομαι το κρεβάτι.

Δάχτυλο το δάχτυλο, τώρα είναι δική μου.
Δεν είναι πολύ μακριά. Η συμπλοκή μου είναι.
Τη χτυπώ σαν κουδούνι. Γέρνω στην
κληματαριά όπου συνήθιζες να την ανεβάζεις.
Με πήρες δάνειο επάνω στο εμπριμέ κάλυμμα.
Το βράδυ, μονάχη, νυμφεύομαι το κρεβάτι.

Πάρε για παράδειγμα αυτό το βράδυ, αγάπη μου,
που κάθε ζευγάρι συνενώνει
με έναν αρμό αναποδογυρίζοντας, από κάτω, από πάνω,
την πλούσια δυάδα σε σφουγγάρι και φτερό επάνω,
γονατίζοντας και σπρώχνοντας, κεφάλι το κεφάλι.
Το βράδυ, μονάχη, νυμφεύομαι το κρεβάτι.

Δραπετεύω από το κορμί μου έτσι,
είν' ένα ενοχλητικό θαύμα. Μπορώ
να βάλω το όνειρο αγαθό προς πώληση
Σκορπίζομαι. Σταυρώνω.
Μικρό μου λουκούμι αυτό είναι που είπες.
Το βράδυ, μονάχη, νυμφεύομαι το κρεβάτι.

Επειτα ήρθε η αντίζηλός μου μαυρισμένο μάτι.
Η κυρία των υδάτων, αναδυόμενη στην παραλία,
ένα πιάνο στις άκρες των δαχτύλων της, ντροπή
στα χείλη της και ένας λόγος φλάουτο.
Κι εγώ απεναντίας ήμουν η στραβοπόδαρη σκούπα.
Το βράδυ, μονάχη, νυμφεύομαι το κρεβάτι.

Σε πήρε με τον τρόπο που παίρνει μια γυναίκα
ένα φόρεμα απ' το ράφι σε τιμή ευκαιρίας
και έσπασα με τον τρόπο που σπάει μια πέτρα.
Επιστρέφω τα βιβλία και την ψαροβελόνα σου.
Η εφημερίδα σήμερα γράφει πως παντρεύεσαι.
Το βράδυ, μονάχη, νυμφεύομαι το κρεβάτι.

Αγόρια και κορίτσια γίνονται ένα απόψε.
Ξεκουμπώνουν μπλούζες. Ανοίγουν φερμουάρ.
Βγάζουν παπούτσια. Σβήνουν το φως.
Τα πλάσματα που τρεμολάμπουν είναι γεμάτα ψέματα.
Αλληλοτρώγονται. Εχουν παραταϊστεί.
Το βράδυ, μονάχη, νυμφεύομαι το κρεβάτι.

 

[Η συλλογή "Love Poems" της Ann Sexton θα εκδοθεί ολοκληρωμένη στα ελληνικά το 2008 από τις Eκδόσεις Tυπωθήτω (σειρά Λάλον Yδωρ), σε μετάφραση της Ευτυχίας Παναγιώτου]

theoria_80@hotmail.com

 





      αρχική σελίδα | ταυτότητα | επικοινωνία | συνδέσεις | προηγούμενα τεύχη | english
Copyright © 2006 e-poema.eu - Όροι Χρήσης
Developed by WeC.O.M.